Na jakich zasadach podjąć pracę w ciąży

Na jakich zasadach pracować w ciąży

Wiele kobiet dowiadując się, że jest w ciąży, dąży do zawarcia umowy o pracę, aby w momencie porodu być objętą ubezpieczeniem społecznym i nabyć prawo do zasiłku macierzyńskiego. Należy jednakże pamiętać, iż fakt, iż umowa zawierać będzie wszystkie charakterystyczne elementy umowy o pracę, nie oznacza, że zawsze jest ona ważna. Czynność taka może bowiem być uznana przez organ rentowy jako sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

Dlatego też w pierwszej kolejności zawierając umowę o pracę w okresie ciąży kobieta winna mieć na uwadze, aby praca w niej określona była faktycznie wykonywana. ZUS może bowiem zakwestionować rodzaj umowy łączącej strony, twierdząc iż została ona zawarta dla pozoru lub też w celu obejścia prawa. Z treści przepisów zawartych w kodeksie cywilnym wynika, iż czynności takie są nieważne. Warto pamiętać, iż ciężar dowodu, iż strony złożyły fikcyjne oświadczenia woli spoczywa na ZUS. W tym miejscu warto przytoczyć kilka orzeczeń Sądu Najwyższego:

„jeżeli strony nie zamierzały osiągnąć skutków wynikających z umowy, w szczególności jeżeli nie doszło do podjęcia i wykonywania pracy, a jedynym celem umowy było umożliwienie skorzystania ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego – umowa taka, jako pozorna, dotknięta jest nieważnością.” ( vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 maja 2006 r., sygn. akt II UK 164/05 ).
„umowę o pracę uważa się za zawartą dla pozoru, jeżeli przy składaniu oświadczeń woli obie strony mają świadomość, że osoba określona w umowie o pracę jako pracownik nie będzie świadczyć pracy, a osoba wskazana jako pracodawca nie będzie korzystać z jej pracy.” ( vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 sierpnia 2005 r., sygn. akt II UK 321/04, II UK 149/09 ),
„jeżeli strony nie zamierzały osiągnąć skutków wynikających z umowy, w szczególności, jeżeli nie doszło do podjęcia i wykonywania pracy ( w umówionym rozmiarze ), a jedynym celem umowy było umożliwienie skorzystania ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, umowa taka jest pozorna – art. 83 k.c.” ( vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt III AUa 782/12 )
Należy wskazać, iż generalnie „dążenie kobiety w ciąży do uzyskania przez zawarcie umowy o pracę ochrony gwarantowanej pracowniczym ubezpieczeniem społecznym nie może być uznane za zmierzające do obejścia prawa.” ( vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 2007 r., sygn. akt I UK 324/06 ). Jednakże zwracam uwagę, iż w pewnych sytuacjach czynność taka może zostać uznana za sprzeczną z zasadami współżycia społecznego, np.:

„zawarcie przez kobietę w ciąży, opłacającej składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej i działalność tę kontynuującą, umowy o pracę w celu uzyskania wyższych zasiłków przysługujących z ubezpieczenia chorobowego może być ocenione jako sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.” ( vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2006 r., sygn. akt I UK 168/05 )
„sprzeczność z zasadami współżycia społecznego może polegać na świadomym osiąganiu nieuzasadnionych korzyści z systemu ubezpieczeń społecznych kosztem innych uczestników tego systemu.” ( vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 2008 r., sygn. akt II UK 210/07 )
„umowa o pracę w przypadku jej wykonywania nie może być oceniana jako zawarta w celu obejścia ustawy ( art. 58 § 1 k.c. ), nie oznacza to jednak, że czynność ta ogłaby być oceniana w płaszczyźnie zgodności jej celu z zasadami współżycia społecznego ( art. 85 § 2 i 3 k.c. w zw. z art. 300 k.p.)
Powyższe okoliczności należy mieć na uwadze przed podpisaniem umowy o pracę z pracownicą w ciąży, aby nie narazić się na zarzut, iż dana czynność jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego czy też pozorna.

Read the latest car news and check out newest photos, articles, and more from the Car and Driver Blog.

Written by rpr Magdalena Muzyk

radca prawny specjalista z zakresu prawa medycznego, prawa pracy

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *