Dochodzenie alimentów od dziadków

Obowiązek alimentacyjny względem dzieci w pierwszej kolejności obciąża rodziców. Zgodnie z brzmieniem art. 132 KRiO obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności( tj. rodziców ojca dziecka ) powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami( np. przebywa w areszcie, egzekucja komornica okazała się bezskuteczna ). W każdym z przypadków spełnienia przesłanek z art. 132 KRiO obowiązek alimentacyjny zobowiązanego powstaje.

W sytuacji, gdy jeden z rodziców nie jest w stanie sprostać swym obowiązkom względem dziecka, dziecko może żądać alimentów od dziadków. Należy pamiętać, że obowiązek alimentacyjny dziadków, nie polega na przerzuceniu na nich, niespełnionego obowiązku alimentacyjnego rodziców dzieci.

Obowiązek alimentacyjny dziadków może powstać, gdy:

– wnuki nie mają swoich dorosłych dzieci, które ten obowiązek mogłyby spełniać,

– rodzice tych wnuków nie żyją lub nie są w stanie sprostać temu obowiązkowi,

– wnuki znajdują się w niedostatku

– w przypadku, gdy pozostały przy życiu rodzic nie jest w stanie w całości lub w części sprostać swoim obowiązkom względem dziecka, dziecko może zażądać alimentów od swoich dziadków..

Prawo nie wskazuje, którzy dziadkowie powinni płacić alimenty w pierwszej kolejności. Wydaje się, że sąd powinien obciążyć alimentami dziadków o lepszej sytuacji materialno – finansowej.

Jednakże należy pamiętać, iż odpowiedzialność zobowiązanego w dalszej kolejności w granicach własnego zobowiązania ma ten dodatkowy skutek, że przesłanki i zakres świadczeń podlegać będą ocenie z uwzględnieniem osoby tego zobowiązanego. Chodzi tu nie tyle o możliwości płatnicze, ile o odmienność kryteriów, jakie leżą u podstaw realizacji obowiązku alimentacyjnego. Dochodząc alimentów od rodziców dziecko nie musi wykazać, że znalazło się w niedostatku. Jeżeli jednak ten sam uprawniony skieruje roszczenie do dziadków, to wykazanie niedostatku okaże się nieodzowne i konieczne.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, iż niedostatek występuje wtedy, gdy uprawniony nie może w pełni własnymi siłami, z własnych środków, zaspokoić swych usprawiedliwionych potrzeb. Pozostawanie w niedostatku uprawnionego dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, stanowi przesłankę obowiązku alimentacyjnego innych niż rodzice zobowiązanych do alimentacji.

Ponadto sąd zasądzając alimenty od dziadków musi pamiętać, że dziadkowie muszą mieć możliwości zarobkowo – finansowe, aby mogli nałożony na nich obowiązek spełnić.
Magdalena Muzyk radca prawny