Zasady dokonywania potrąceń z wynagrodzenia za pracę za zgodą pracownika

Z treści przepisu zawartego w art. 87 § 1 k.p. wynika, iż z wynagrodzenia za pracę – po odliczeniu składek na ubezpieczenie społeczne oraz zaliczki na podatek  dochodowy od osób fizycznych – podlegają potrąceniu tylko następujące należności:

– sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych,

– sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne,

– zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi,

– kary pieniężne przewidziane w art. 108 k.p.

Natomiast z treści art. 91 k.p. wynika, iż należności inne niż wymienione w art. 87 § 1 i 7 mogą być potrącane   z wynagrodzenia pracownika tylko za jego zgodą wyrażona na piśmie. Wolna od potrąceń jest kwota wynagrodzenia za pracę w wysokości:

– określonej w art. 87.1 § 1 pkt. 1 k.p. – przy potrącaniu należności na rzecz pracodawcy,

– 80% kwoty określonej w art. 87.1 § 1 pkt. 1 k.p. – przy potrącaniu należności innych niż wymienione wyżej.

W przypadku zbiegu potrąceń ustawowych z dobrowolnymi potrącenia dobrowolne podlegają zaspokojeniu w ostatniej kolejności. Wskazać należy, iż na wniosek pracowników pracodawca może dokonywać m.in.  takich potrąceń jak: składka na ubezpieczenie grupowe, składka na rzecz organizacji związkowej oraz tytułem spłaty pożyczki z ZFŚS, a więc na rzecz innych podmiotów niż pracodawca. Zgodnie z cyt. wyżej przepisami potrąceń tych może dokonywać do kwoty 80% minimalnego wynagrodzenia za pracę. W tych bowiem granicach pracownik może wyrazić wiążącą dla pracodawcy zgodę na potrącanie określonej kwoty z wynagrodzenia. W sytuacji, gdy pracownik wyrazi zgodę na potrącenie wyższej kwoty, pracodawca i tak jest obowiązany do wypłaty wynagrodzenia określonego w art. 87.1 § 1 pkt. 1 k.p. lub jego 80%, odpowiada on bowiem za prawidłowość dokonywania potrąceń.

Wskazać należy, iż bezprawne dokonywanie potrąceń przez pracownika działu księgowego pracodawcy, będzie skutkowało, zgodnie z treścią art. 282 k.p. w zw. z art. 1 k.w.,  powstaniem po jego stronie odpowiedzialności karnoadministracyjnej. Taki czyn stanowi bowiem wykroczenie przeciwko prawom pracownika i zagrożony jest karą grzywny do 30.000 zł. Pracodawca niewypłacający pracownikowi bez usprawiedliwionej przyczyny choćby części jego wynagrodzenia narusza w sposób ciężki swoje podstawowe obowiązki.

Ponadto pracownik będzie miał roszczenie w stosunku do Spółki o zwrot odpowiedniej części wynagrodzenia wraz z odsetkami, liczonymi od dnia następnego po dniu wymagalności.

Magdalena Muzyk

radca prawny