Czy fizjoterapeuta może stosować suche igłowanie?

Igłoterapia, jako jedna z form akupunktury, w ostatnich latach stała się  popularną formą zabiegową stosowaną alternatywnie obok klasycznych zabiegów fizjoterapeutycznych. Terapia ta nie jest objęta programem nauczania na studiach na kierunku fizjoterapia, jednakże na rynku jest wiele firm oferujących kształcenie dla absolwentów w tym kierunku. I tu pojawia się pytanie – czy fizjoterapeuta może wykonywać tzw. igłowanie suche skoro jego stosowanie prowadzi do naruszenia ciągłości tkanek ludzkich.

Brak jest uregulowań prawnych, które wprost udzieliłyby odpowiedzi na powyższe pytanie. 

W pierwszej kolejności należy się odnieść do ustawy regulującej prawo wykonywania zawodu. Art. 2 ustawy o zawodzie fizjoterapeuty stanowi, iż zawód fizjoterapeuty jest samodzielnym zawodem medycznym.  Katalog przykładowych czynności dozwolonych w ramach wykonywania niniejszego zawodu zawarty jest w art. 4 ust. cyt. ustawy. Z w/w przepisu wynika, iż wykonywanie zawodu fizjoterapeuty polega m.in. na diagnostyce funkcjonalnej pacjenta, prowadzeniu kinezyterapii, fizykoterapii, masażu czy też zlecaniu wyrobów medycznych.  A jak jest z igłowaniem?

Okoliczność, iż ustawodawca nie wymienił tej formy zabiegowej wśród czynności wykonywanych przez fizjoterapeutę w ramach wykonywania zawodu nie oznacza, iż automatycznie igłowanie jest zabronione. Należy pamiętać, iż katalog czynności wymienionych w cyt. wyżej przepisie jest jedynie przykładowy. Dlatego też, aby udzielić prawidłowej odpowiedzi na pytanie postawione na wstępie trzeba odnieść się do uregulowań zawartych w pozostałych przepisach prawa.

O przerywaniu ciągłości tkanek ludzkich jest mowa w art. 16 ustawy z dnia 18 listopada 2016 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu chorób zakaźnych u ludzi.  Przepis ten w ust. 1 wskazuje, iż osoby inne niż udzielające świadczeń zdrowotnych podejmujące czynności, w trakcie których dochodzi do naruszenia ciągłości tkanek ludzkich, są obowiązane do wdrożenia i stosowania procedur zapewniających ochronę przed zakażeniami oraz chorobami zakaźnymi. Z powyższego wynika, iż do przerwania ciągłości tkanek ludzkich może dochodzić również przy wykonywaniu innych czynności niż udzielanie świadczeń zdrowotnych. Prawo tego nie zakazuje.

Czym są natomiast w świetle prawa świadczenia zdrowotne?

Odpowiedź na to pytanie zawarta jest w art. 2 ust. 1 pkt. 10 ustawy o działalności leczniczej – są to działania służące zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia oraz inne działania medyczne wynikające z procesu leczenia lub odrębnych przepisów regulujących zasady ich wykonywania. Z dalszych przepisów nin. ustawy wynika, iż osobą uprawnioną do udzielania świadczeń zdrowotnych jest  osoba wykonująca zawód medyczny, a więc również fizjoterapeuta.

Mając powyższe na uwadze, skoro fizjoterapeuta ma zamiar wykonywać zabiegi igłowania w celu poprawy lub tez przywrócenia zdrowia pacjentowi, to udziela on świadczeń zdrowotnych. Obowiązujące przepisy prawa nie zabraniają fizjoterapeutom przerywania ciągłości tkanek ludzkich w ramach udzielania świadczeń zdrowotnych.

Niemniej jednak fizjoterapeuci wykonujący zabiegi igłowania by uniknąć ewentualnej odpowiedzialności karnej bądź też cywilnej, nie powinni zapominać o innych obowiązkach prawnych, m.in. zgodzie pacjenta na zabieg, higienie i  pozostałych procedurach, w tym przede wszystkim o  posiadaniu odpowiedniej wiedzy i doświadczenia  w zakresie igłowania suchego ( nabytych np. na specjalistycznych szkoleniach czy też kursach ).

Należy bowiem pamiętać, iż leczenie bez odpowiednich uprawnień zagrożone jest sankcjami nie tylko cywilnymi skutkującymi obowiązkiem naprawienia szkody, zapłaty zadośćuczynienia czy tez renty, ale również karną. Art. 58 ustawy o zawodzie lekarza stanowi, iż ten, kto bez uprawnień udziela świadczeń zdrowotnych polegających na rozpoznawaniu chorób oraz ich leczeniu, podlega karze grzywny.  Jeżeli sprawca czynu działa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej albo wprowadza w błąd co do posiadania takiego uprawnienia, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. Czyny te stanowią wykroczenie.

r. pr. Magdalena Muzyk